الگوی تحولی اکتساب نشانه مفعولی «را»: تحلیل خطا و مسیر یادگیری

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسنده

مدرس آموزش زبان فارسی در جامعه المصطفی و دانشگاه قم

چکیده

چکیده:
پژوهش حاضر با هدف واکاوی فرآیند اکتساب نشانه مفعولی «را» به عنوان یکی از چالش‌برانگیزترین مقولات دستوری در آموزش زبان فارسی به غیرفارسی‌زبانان انجام شده است. این مطالعه در پی پاسخ به این پرسش است که زبان‌آموزان در سطوح مختلف بسندگی، چه الگویی از یادگیری را طی می‌کنند و شایع‌ترین نوع خطاهای آن‌ها در تشخیص موقعیت‌های اجباری کاربرد «را» چیست.
این تحقیق از نوع توصیفی-تحلیلی و مبتنی بر پیکره است. داده‌های پژوهش شامل ۱۲۷ جمله تولید شده توسط زبان‌آموزان غیرفارسی‌زبان در سه سطح مقدماتی، میانه اول و میانه دوم است که به روش تصادفی گردآوری شد. برای تجزیه و تحلیل داده‌ها از روش «تحلیل خطا» و فرمول محاسبه دقت براون استفاده گردید. خطاها در سه دسته «حذف»، «اضافه‌گویی» و «نابجایی» کدگذاری و با استفاده از نرم‌افزار آماری تحلیل شدند.
یافته‌ها نشان داد که میانگین دقت زبان‌آموزان از الگوی یادگیری Uشکل پیروی می‌کند؛ بدین‌صورت که دقت در سطح مقدماتی ۳۱.۸ درصد بوده، در سطح میانه اول با افتی معنادار به ۲۳.۱ درصد رسیده و در سطح میانه دوم به ۴۳.۵ درصد افزایش یافته است. همچنین تحلیل خطاها مشخص کرد که «حذف نشانه» با اختصاص ۸۲ درصد از کل خطاها به خود، پایدارترین چالش یادگیری در تمام سطوح است.
افت عملکرد در سطح متوسط نشان‌دهنده پیچیدگی فرآیند بازسازی شناختی زبان‌آموزان در مواجهه با ساختارهای پیچیده است. نتایج این پژوهش لزوم بازنگری در روش‌های آموزش دستور زبان و تمرکز بیشتر مدرسان بر آموزش مقابله‌ای برای کاهش خطای «حذف» را برجسته می‌سازد.

کلیدواژه‌ها

موضوعات

مراجع

  •  

    • آقایی، حمید؛ میردهقان، مهین ناز؛ صحرایی، رضامراد. (۱۴۰۰). «تأثیر نوع تکلیف بر کاربرد نشانۀ مفعولی "را"». پژوهشنامه آموزش زبان فارسی. دوره دهم. شماره 2. صص: ۳-۱۹.
    • دبیرمقدم، محمد. (۱۳۶۹). «پیرامون "را" در زبان فارسی». مجله زبان‌شناسی. دوره هفتم. شماره 1. صص: ۲-۶۰.
    • رضایی، والی؛ بهرامی، فاطمه؛ رفیعی، عادل. (۱۳۹2). «معرفگی و نمایه‌سازی مفعول در زبان فارسی». پژوهش‌های زبانی. دوره هفتم. شماره 2. صص: ۳۷-۵۴.
    • یارمحمدی، لطف­الله. (۱۳۸۱). بررسی مقابله‌ای ساخت‌های زبان فارسی و انگلیسی. دانشگاه پیام نور.
    • Aissen, J. (2003). Differential object marking: Iconicity vs. economy. Natural Language & Linguistic Theory, 21(3), 435–483.
    • Bossong, G. (1985). Differentielle Objektmarkierung in den neuiranischen Sprachen. Gunter Narr Verlag.
    • Brown, R. (1973). A first language: The early stages. Harvard University Press.
    • Comrie, B. (1989). Language universals and linguistic typology. University of Chicago Press.
    • Corder, S. P. (1967). The significance of learner's errors. IRAL, 5, 161–170.
    • Ellis, R. (2008). The study of second language acquisition. Oxford University Press.
    • Ellis, R. & Barkhuizen, G. (2005). Analysing learner language. Oxford University Press.
    • Gass, S. M. & Selinker, L. (2008). Second language acquisition. Routledge.
    • Karimi, S. (2003). On object positions, specificity and scrambling in Persian. In Word order and scrambling (pp. 91–124). Blackwell.
    • Kellerman, E. (1985). If at first you do succeed... In Input in second language acquisition. Newbury House.
    • McLaughlin, B. (1990). Restructuring. Applied Linguistics, 11(2), 113-128.
    • Nassaji, H. & Fotos, S. (2011). Teaching grammar in second language classrooms: Integrating form-focused instruction in communicative context. Routledge.
    • Pienemann, M. (1998). Language processing and second language development. John Benjamins.
    • Schachter, J. (1974). An error in error analysis. Language Learning, 24(2), 205-214.
    • Schmidt, R. (1990). The role of consciousness in second language learning. Applied Linguistics, 11(2), 129–158.
    • VanPatten, B. (2004). Processing instruction. Lawrence Erlbaum Associates.

     

فایل ها

سابقه مقاله

  • تاریخ دریافت: 05 تیر 1404
  • تاریخ بازنگری: 10 مرداد 1404
  • تاریخ پذیرش: 15 شهریور 1404

هم رسانی

ارجاع به این مقاله

آمار