تحلیل تطبیقی کنش گفتارها در کتاب های آموزشی زبان فارسی به غیر فارسی زبانان و داده های تولید شده توسط هوش مصنوعی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسنده

دانش آموخته کارشناسی ارشد زبان‌شناسی همگانی دانشگاه علامه طباطبایی تهران.ایران

چکیده

پژوهش حاضر به تحلیل تطبیقی کنش گفتارها (کارگفت ها) در کتاب های آموزش زبان فارسی به غیرفارسی زبانان و جملات تولید شده توسط هوش مصنوعی پرداخته است. در این پژوهش، داده ها به صورت انتخابی و هدفمند از مکالمات کتاب های آموزشی و نیز پاسخ های تولید شده توسط هوش مصنوعی در مواجهه با موقعیت ها و پرامپت های مشابه جمع آوری شده است. داده های حاصل بر مبنای نظریه کنش گفتار سرل و آستین و نیز راهبردهای ادب زبانی براون و لوینسون مورد تحلیل قرار گرفته است. نتایج نشان می دهد در برخی موارد شاهد تنوع بیشتری در ویژگی های کاربردشناختی از جمله میزان تحمیل، شدت تهدید کنندگی وجهه و انتخاب راهبردهای ادب در کنش گفتارهای کتاب های آموزشی هستیم. در حالی که داده های تولید شده توسط هوش مصنوعی، گرایش بیشتری به تولید جملات استاندارد دارند و کنش گفتارهایی که مستلزم تهدید بالاتر وجهه هستند، در آن کمتر دیده می شوند. یافته های پژوهش نشان می دهد تلفیقی از کتاب های آموزش زبان فارسی با فناوری نوین هوش مصنوعی می تواند در بهبود آموزش زبان فارسی به غیرفارسی زبانان تاثیر بسزایی داشته باشد.

کلیدواژه‌ها


منابع انگلیسی
-Austin, J. L. (1962), How to Do Things with Words. Oxford: Clarendon Press.
-Blum-Kalka, S., & House, J. & Kasper, G. (Eds.). (1989). Cross-cultural pragmatics: Request and apologies. Norwood, NJ: Ablex Publishing Corporation.
-Brown, P., & Levinson, S. C. (1987). Politeness: Some universals in language usage. Cambridge University Press.
-Godwin, J. R. (2024), AL in language learning: opportunities and threats. Virginia Commonwealth University
-Kasper, G. & K. R. Rose. (2001), Pragmatics in language Teaching. Cambridge: Cambridge University Press
-Searle, J. R. (1969), Speech acts. Cambridge: Cambridge University Press.
-Searle, J. R. (1975), Indirect Speech Acts. In P. Cole & J. L. Morgan (Eds.), Syntax and Semantics: Vol. 3. Speech Acts (pp. 59-82).New York: Academic Press.
-Searle, J. R. (1976), A classification of illocutionary acts. Language in Society, 5(1), 1-23
-Vakilifard, A., Ebadi,S, & Ebrahimi-Marjal, B. (2015), A Critical Analysis of Speech Acts in Textbooks of Teaching Persian to Speakers of Other Languages. English for Specific Purposes World, 47.
منابع فارسی
-آقاگل­زاده،فردوس. (1390). تحلیل گفتمان انتقادی: تکوین تحلیل گفتمان در زبان­شناسی. چاپ دوم. تهران: علمی و فرهنگی
-ایشانی، طاهره  و معصومه نعمتی قزوینی. (1393)، تحلیل خطبه حضرت زینب(س) در کوفه  بر اساس نظریه کنش­گفتار سرل. مجله تخصصی مطالعات قرآن و حدیث سفینه، سال  دوازدهم، شماره45، صص 25-51.
-پورسیاه، فرخنده و دیگران. (1397)، نگاهی جامعه شناختی به کنش­گفتار انتقاد در زبان فارسی. فصلنامه علمی-پژوهشی زبان­پژوهی دانشگاه الزهرا(س)، سال دهم، شماره 27، صص 27-47. 
-صفوی، کورش. (1383). درآمدی بر معنی­شناسی. چاپ دوم. تهران: پژوهشگاه فرهنگ و هنر اسلامی.
-فرکلاف، نورمن. (1387)، تحلیل انتقادی گفتمان. ترجمه فاطمه شایسته پیران و دیگران، تهران: دفتر مطالعات و توسعه رسانه­ها.