ارزیابی مجموعۀ «آموزش نوین زبان فارسی» بر اساس بازبینۀ ارزیابی منابع آموزشی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشیار گروه زبان شناسی- دانشکده ادبیات و علوم انسانی-دانشگاه فردوسی مشهد- مشهد- ایران

2 گروه زبان و ادبیات فارسی، دانشگاه فردوسی مشهد

چکیده

با گسترش آموزش زبان فارسی به غیرفارسی‌زبانان، ضرورت ارزیابی علمی و دقیق منابع آموزشی بیش از پیش احساس می‌شود (رئیسی‌مبارکه، ۱۳۹۹). مجموعۀ پنج‌جلدی «آموزش نوین زبان فارسی» تألیف احسان قبول، طی سال‌های اخیر به‌ویژه در میان فارسی‌آموزان کشورهای عرب‌زبان با استقبال گسترده‌ای مواجه شده است. در این راستا، پژوهش حاضر با هدف بررسی میزان انطباق این مجموعه با نیازهای آموزشی زبان‌آموزان، به ارزیابی آن در چهار محور اصلی شامل طراحی فیزیکی کتاب، مهارت‌ها و زیرمهارت‌های زبانی، موضوع و محتوای آموزشی و ملاحظات کاربردی پرداخته است. این مطالعه به روش کیفی و با رویکرد توصیفی ـ تحلیلی انجام شده و برای گردآوری داده‌ها از بازبینۀ هنجاریافته توسط خدایی‌مقدم، کامیابی‌گل و شریفی (۱۴۰۱) بهره گرفته شده است. نتایج پژوهش نشان می‌دهد که در جلدهای ابتدایی (۱ و ۲) تمرکز بر واژگان و ساخت‌های پایه بوده، اما مهارت گفتاری و واژگان نیازمند بهبود است. در جلدهای میانی (۳ و ۴) تنوع موضوعی افزایش یافته، اما تمرین‌های نوشتاری و تلفظ کافی نیستند. در جلد پنجم، محتوای متون غنی‌تر شده، با این حال ضعف در مهارت‌های گفتار و نوشتار همچنان مشاهده می‌شود. بنابراین، بازنگری محتوا، غنی‌سازی تمرین‌ها و افزایش واقع‌گرایی در موقعیت‌های ارتباطی در سراسر مجموعه ضروری است.

کلیدواژه‌ها

موضوعات


  • منابع

    • جهانگردی، کیومرث. (۱۳۹۵). تحلیل کتاب‌های آموزش زبان فارسی به غیرفارسی‌زبانان: رویکردی پیکره‌ای‌ـ شناختی به آموزش واژگان. رساله دکترای تخصصی منتشر نشده. وزارت علوم، تحقیقات و فنّاوری.
    • خدایی‌مقدم، معصومه. (۱۴۰۱)‌. طراحی و روایی‌سنجی چک لیست بررسی محتوای منابع آموزشی آزفا و به‌کارگیری آن در مقایسه منابع آزفا و زبان انگلیسی. رساله دکترای تخصصی. وزارت علوم، تحقیقات و فناوری.
    • رضویان، حسین؛ الهی‌پناه، تمنا. (۱۳۹۹). «تحلیل کاربردشناختی کتاب آموزش نوین زبان فارسی براساس اصول گرایس». پژوهشنامه آموزش زبان فارسی به غیرفارسی‌زبانان. دوره نهم. شماره 11. صص: 47ـ70
    • رییسی مبارکه، نفیسه. (۱۳۹۹). «ارزیابی محتوای دستوری مجموعه آموزش نوین زبان فارسی». فصلنامه علمی زبان‌پژوهی دانشگاه الزهرا. شماره ۳۷. صص: ۳۹ ـ ۶۸.
    • قبول، احسان. (۱۳۹۷). مجموعه آموزش نوین زبان فارسی، جلد 1 (دوره آغازین). تهران: چاپ و نشر یاسین.
    • قبول، احسان. (۱۳۹۷). مجموعه آموزش نوین زبان فارسی، جلد 2 (دوره آغازین). تهران: چاپ و نشر یاسین.
    • قبول، احسان. (۱۳۹۷). مجموعه آموزش نوین زبان فارسی، جلد 3 (دوره میانی). تهران: چاپ و نشر یاسین.
    • قبول، احسان. (۱۳۹۷). مجموعه آموزش نوین زبان فارسی، جلد 4 (دوره میانی). تهران: چاپ و نشر یاسین.
    • قبول، احسان. (۱۳۹۷). مجموعه آموزش نوین زبان فارسی، جلد 5 (دوره پیشرفته). تهران: چاپ و نشر یاسین.
    • مهدی‌نژاد، علیرضا؛ کامیابی‌گل، عطیه؛ ابراهیمی، شیما. (۱۴۰۰). «بازنمایی نمادهای هویت ملی در کتاب‌های آموزش نوین زبان فارسی به غیر فارسی‌زبانان مرکز دانشگاه فردوسی مشهد». اولین کنفرانس علوم تربیتی، روان‌شناسی و علوم انسانی.
    • مهرآوران، محمود؛ ناطق، محمد. (۱۳۹۴). «نقد کتاب آموزش نوین زبان فارسی». دوفصلنامه تخصصی آموزش زبان فارسی. دوره اول. شماره 1. صص: ‌۱۴۱ـ۱۶۰.
    • هادی‌زاده، محمدجواد. (۱۴۰۰). «تحلیل و ارزیابی محتوای دستور در دو مجموعه آموزش نوین زبان فارسی و مجموعه فارسی به فارسی براساس رویکرد دستور آموزشی». پژوهشنامه انتقادی متون و برنامههای علوم انسانی، پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی. دوره ۲۱. شماره ۱. صص: ۳۷۵ـ۴۰۱.