تحلیل مقایسه‌ای نقش‌های هفت‌گانه هلیدی در کتاب‌های آموزش زبان «فارسی بیاموزیم» و «پارسا خواندن»

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسنده

مرکز آموزش زبان و معارف اسلامی، جامعه المصطفی(ص) العالمیه، قم، ایران.

چکیده

هدف اصلی آموزش زبان توانایی برقراری ارتباط مؤثر با دیگران است که این هدف امروزه بیشتر در محتواهای آموزشی با رویکرد ارتباطی دنبال می‌شود. بررسی نظریه نقش‌گرایی هلیدی و استفاده از آن در محتوای آموزشی زبان با این رویکرد، تأثیر بسزایی دارد. در این پژوهش دو کتاب آموزشی «فارسی بیاموزیم» (جلد 1، 2 و 3) و «پارسا خواندن» (ترم اول، دوم و سوم) به روش تحلیل محتوا از نظر میزان استفاده از نقش‌های هفت‌گانه هلیدی مورد تحلیل و مقایسه قرار گرفت. نتایج تحقیق نشان داد که به جز نقش تعاملی، میزان کاربرد سایر نقش‌ها در کتاب «پارسا خواندن»، به طور (معناداری) بیشتر از «فارسی بیاموزیم» است. مجموع تعداد نقش‌ها در کتاب «فارسی بیاموزیم» 622 و در «پارسا خواندن» 2005 مورد بوده است که نشان‌ از سه برابر بودن تعداد آنها در کتاب «پارسا خواندن» می‌باشد. تعداد نقش‌ها در «فارسی بیاموزیم» به تفکیک عبارت است از: نقش ابزاری، 35؛ نظارتی، 41؛ تعاملی، 212؛ شخصی، 34؛ اکتشافی، 130؛ تخیلی، 170 و اطلاع‌رسانی، 57 مورد؛ همچنین در کتاب «پارسا خواندن» تعداد آنها بدین صورت است: نقش ابزاری، 631؛ نظارتی، 79؛ تعاملی، 19؛ شخصی، 57؛ اکتشافی، 895؛ تخیلی، 7 و اطلاع‌رسانی، 317 مورد. این تفاوت‌ها نشان‌دهنده تمرکز بیشتر کتاب «پارسا خواندن» بر استفاده از نقش‌های هفت‌گانه هلیدی است.

کلیدواژه‌ها

موضوعات


تبریزمنش‌، معصومه‌. (١٣٨٧). بررسی‌ مجموعه‌ فارسی‌ بیاموزیم‌ آموزش زبان فارسی‌ از منظر فرانقش‌ تجربی براساس چارچوب نظری‌ دستور نقش‌گرای‌ نظام‌مند هلیدی‌. پایان‌نامه‌‌ کارشناسی‌ ارشد. دانشگاه شیراز.
ذوالفقاری‌، سیدحسن؛ غفاری، مهبد؛ محمودی بختیاری، بهروز. (١٣٨٢). فارسی‌ بیاموزیم‌: آموزش زبان فارسی‌ (دوره‌ میانه). جلد‌ اول، دوم و سوم. تهران: مدرسه‌.
رضاخانی‌، فرشته‌. (١٣٨٥). بررسی‌ مجموعه‌ فارسی‌ بیاموزیم‌ (آموزش زبان فارسی‌) از منظر فرانقش‌ بینافردی‌ براساس چارچوب نظری‌ دستور نقش‌گرای‌ نظام‌مند هلیدی‌. پایان‌نامه‌ کارشناسی‌ ارشد. دانشگاه شهید بهشتی‌.
ژرمن‌، کلود. (١٩٩١). رویکرد ارتباطی‌ در آموزش زبان. ترجمه‌‌ روح‌اﷲ رحمتیان. تهران: سازمان مطالعه‌ و تدوین‌ کتب‌ علوم انسانی‌ دانشگاه‌ها (سمت‌). مرکز تحقیق‌ و توسعه‌ علوم انسانی‌.
غفاری‌مهر، مهرخ. (١٣٨٣). بررسی‌ دومجموعه‌ آموزشی‌ آزفا و فارسی‌ بیاموزیم‌ از دیدگاه نقش‌گرایی‌. پایان‌نامه‌ کارشناسی‌ ارشد. دانشگاه شهید بهشتی‌.
فریمن‌، د. لارسن‌. (١٣٨٤). اصول و فنون آموزش زبان. ترجمه‌ منصور فهیم‌ و مستانه‌ حقانی‌. تهران: رهنما.
قاضی‌زاده، خلیل؛ قنسولی، بهزاد‌. (١٣٨٩). «بررسی‌گونه کاربردی‌ زبان نوشتاری ‌در وسایل ‌نقلیه ‌برون‌شهری‌ براساس نظریه‌ نقش‌های‌ هفت‌گانه‌ زبان از دیدگاه هلیدی‌«. مجله‌ مطالعات زبان و ترجمه. شماره اول. صص: ١١١- ١٢٥.
Baker, M. (2006). Translation and Conflict: A Narrative Account. Routledge..
Bruner, J. (1996). The Culture of Education. Harvard University Press.
Coffin, C. (2006). Learning to Write in a Second Language: A Review of Research. Journal of Second Language Writing, 15(2), 106-121.
Downes, W. (1994). Register in literature. ELL, 3509-11.
Ferguson, C. (1971). Absence of copula and the notion of simplicity: A study of normal speech. In Hymes (Ed.), Baby talk, foreigner talk and pidgins (1971: 141- 150). Cambridge: Cambridge University Press.
Gee, J. P. (2014). An Introduction to Discourse Analysis: Theory and Method. Routledge.
Hyland, K. (2005). Metadiscourse: Exploring Interaction in Writing. Continuum.
Halliday, M. (1973). Explorations in the Functions of Language. London: Edward Arnold.
Mercer, N. (2000). Words and Minds: How We Use Language to Think Together. Routledge.
Swain, M. (2000). The Output Hypothesis and Beyond: Mediating Acquisition through Collaborative Dialogue. Sociocultural Theory and Second Language Learning, 115-132.